برتولد اشپولر ( مترجم : محمود ميرآفتاب )
1
تاريخ مغول در ايران ( فارسى )
مقدمه ما فرهنگ مغولان را از نخستين لحظهء حملهء آنان به ايران زمين دنبال مىكنيم ؛ تكوين اين فرهنگ تا آن هنگام مورد توجه ما نيست . بحث دربارهء احوال مغولان ساكن در چين ، ماوراء النهر و تركستان ، مغولستان و دشت قپچاق در اينجا ممكن نيست . تاريخ اين كشورها خود سزاوار بررسى جداگانه است . در اين باره براى فهم بهتر مطالب اشاراتى كافى است . همانطور كه از عنوان كتاب برمىآيد ، آن را با ذكر انقراض سلطنت مغولان در ايران ختم مىكنيم ؛ در اين كتاب به تاريخ هنر و فعاليتهاى فرهنگى ايرانيان در دوران فرمانروايى مغولان نمىپردازيم . براى اين منظور نيز تحقيقى جدا ضرورى است . بدين گونه تحولات ادبى و مذهب نيز مورد توجه نخواهد بود . از تأثير خصوصيات قومى مغولان در ايرانيان نيز صحبت نخواهيم كرد ؛ ناگفته نماند ، كه در برخى از فصول كتاب به نكاتى اشاره رفته است ، كه خود مىتوند موضوع بررسى جداگانهاى باشد . « 1 »
--> ( 1 ) - آقاى دكتر كارليان Karl Jahn دربارهء تأثير مغولان بر حيات معنوى ايرانيان مطالعاتى انجام داده است . رك : C . Philipp : Beitrage Zur Darstellung des persichhen Lebens nach Muslih - uddin Sa`di Diss . Halle / Saale 1901